RÖPORTAJ | Bisiklet konusunda sivil toplum – yerel yönetim iş birliğinde örnek proje: Çanakkale Bisikletli Yaşam Parkı (BİYAP)
Türkiye’de bazı şehirler çok şanslı. Çünkü o şehirde bisikleti hayatlarının bir parçası yapan ve bisikletli yaşam için mücadele eden insanlar var. Bu şehirlerden biri de Çanakkale. Bisikletli Yaşam Parkı da Çanakkale’nin yeni projesi.
Çanakkale Bisiklet Platformu, yaptıklarıyla sadece kendi şehirlerine değer katmakla kalmıyor, aynı zamanda diğer şehirlere ve diğer bisikletli oluşumlarına da ilham veriyor.
Bisiklet Kulübü olarak, Türkiye’nin dört bir yanındaki bisikletli oluşumlarını takip ettiğimiz gibi Çanakkale Bisiklet Platformu’nun faaliyetlerini de yakından takip ediyor ve siz okuyucularımızla sosyal medya hesabımız üzerinden paylaşıyoruz.
Fakat son bir gelişme, sadece haberini paylaşmaktan öte, bu işe imza atanlarla konuşup röportajını yapma ihtiyacını doğurdu: Çanakkale Bisiklet Platformu tarafından projelendirilen ve Çanakkale Belediyesi tarafından hayata geçirilmeye hazırlanan Bisikletli Yaşam Parkı. Kısa adıyla BİYAP.
Hem Çanakkale Bisiklet Platformu (ÇABİP) hem de Bisikletli Yaşam Parkı’nı (BİYAP) yakından tanımak ve bilgi sahibi olmak için ÇABİP Gönüllüsü Doğancan Çetin ile bir röportaj gerçekleştirdik.
Çanakkale Bisiklet Platformu gibi platformların her şehre yayılması ve güç kazanarak yerel yönetimlere bisikletli ulaşım konusunda bir baskı oluşturması dileğiyle, röportajı siz okuyucularımızın ilgisine sunuyoruz.
Bize öncelikle Çanakkale Bisiklet Platformu’ndan bahseder misiniz? Ne zaman kuruldu, nasıl kuruldu, neleri amaçlıyor?
Çanakkale Bisiklet Platformu(ÇABİP) 17 Ekim 2016 tarihinde kurulmuş, 18 Mart 2024 tarihi itibariyle dernek statüsü kazanmış ulaşımını bisikletle gerçekleştiren ve bisikletli ulaşımı destekleyen herkes için bağımsız, aktivist ve gönüllü bir oluşumdur.
Çanakkale Bisiklet Platformu (ÇABİP) Çanakkale’de bisiklet kültürünün yerleşmesini, bisikletli ulaşımı yaygınlaştırmayı, kentte yaşayan tüm bisikletçilerin ortak sesi olmayı, bisiklet gruplarının birlikte çalışabilirliğini ve ortak etkinlikler düzenleyebilmeleri için öncü olmayı, spor amaçlı ve şehir içi ulaşımdaki bisiklet kullanıcılarına daha güvenli kullanım alanları açmak için kamu kurumları ile iş birliği halinde olmayı amaçlamaktadır.
Çanakkale Bisiklet Platformu, platformumuzu destekleyen Sivil Toplum Kuruluşları ve gönüllülerden oluşuyor, platforma katılmak için platformun amaç, ilke ve çalışma alanlarını kabul etmek bizler için yeterli, ÇABİP’e katılma veya ayrılma tamamen gönüllülük esasına dayalı, en çok önemsediğimiz konu ise çalışmalarda işbirliği ve paylaşım esastır.
Ayrıca bizi biz yapan 6 ilkemiz mevcut, faaliyetlerimizi ve işbirliklerimizi bu ilkelerimize göre planlıyor ve gerçekleştiriyoruz. Çanakkale Bisiklet Platformu eğlenmeyi ilke edinmiş, ücretsiz, gönüllü, bağımsız, siyaset üstü, farklılıklara saygılı bir oluşum olarak öne çıkıyor.
Düzenlediğiniz ve gerçekleştirdiğiniz etkinliklerden bahseder misiniz?
Çanakkale Bisiklet Platformu sadece bisiklet turları yapmak amacıyla kurulmadı, aslında amacı bisiklet temelinde sosyalleşme ve öğrenme alanı yaratmaktı. Bunu da çeşitli faaliyet ve organizasyonlarla gerçekleştirdi, gerçekleştirmeye devam ediyor.
Bugüne kadar Perşembe akşam, Pazar günübirlik, milli bayram, dağ bisikleti turları, doğa yürüyüşleri, kamplar, eğitim, atölye, söyleşi, çalıştay, yerel, ulusal ve uluslararası projeler gerçekleştirildi.
Örnek vermek gerekirse; Çanakkale Bisiklet Turu (2017), Çanakkale Bisiklet Festivali (2018/2019) Çanakkale Bisiklet Platformu sorumluluğunda Şehitlere Saygı Sürüşü (2020/2021/2022/2023/2024), Şehitlere Saygı Yürüyüşü (2022/2023/2024), Rüzgârın Demir Atlıları Troya’ya Sürüyor (2022/2023/2024), Çanakkale’nin Evlatları Atasının İzinde 1 – Selanik (2017), Çanakkale’nin Evlatları Atasının İzinde 2 – Ankara Anıtkabir (2018), Çanakkale’nin Evlatları Atasının İzinde 3 – Samsun (2022), Orman Vatandır Bisiklet Turu – İzmir (2022), ÇABİP Mysia Yolları’nda – Bursa (2023), Kalkım Ekoturizm Alanı Bisiklet Yolları Tanıtımı (2022), Çanakkale Bisiklet Platformu (ÇABİP), UNDP Türkiye Gönüllü Hikayelerinde! (2024), Talat Göktepe ve Orman Şehitlerini Anma Turu (2020/2021/2022/2023/2024), Dünya Engelliler Günü Turu (2017/2018), Dünya Otizm Farkındalık Günü (2017), Troia Festivali (2018/2021/2022/2023/2024), Tıp Haftası (2018/2019), Polis Haftası (2019), Hayvanları Koruma Günü Turu (2019),
Dünya Gönüllüler Günü (2022/2023/2024), Dünya Bisiklet Günü (2023/2024), Avrupa Hareketlilik Haftası (2023/2024), Gaziler Günü Turu (2024), Bir Bisikletten Öte (Kurşunlu) (2017) Pedallar Dönsün Çocuklar Gülsün (Saraycık) (2019), Tahta At Çocuk Şenliği (2023/2024), Çanakkale Bisiklet Platformu Geleceğe Nefes Oluyor (2020/2021/2022/2023/2024), Su Altında Engel Yok (2019), Barış İçin Pedalla (2019), Kazdağları Hepimizin (2019), Çevre Temizliği Turları (Her Yıl), Trafikte Biz De Varız (2021), KOZA & ÇABİP | Halı Saha “Farklıyız Eşitiz” (2022), Engelsiz Bir Dünya İçin El Ele Basketbol Maçı (2022/2023), Sessiz Sürüş (2024), Kırlangıçlar Okuyor | Çanakkale Fen Lisesi (2018), Pedallar Dönsün Çocuklar Gülsün! | Maya Montessori Okulu (2018), Pedallar Dönsün Çocuklar Gülsün! | İsmail Kaymak Eğitim Kurumları (2019), Çanakkale Anadolu Lisesi Bisiklet Semineri (2022), Kumkale Ortaokulu Bisiklet Şenliği (2023) Pedallar Dönsün, Çocuklar Gülsün! | Gazi Ortaokulu (2023), ÇABİP Bisiklet Atölyesi | Hasan Ali Yücel Anadolu Lisesi (2023), Pedallar Dönsün, Çocuklar Gülsün! | Yenice Kalkım Ortaokulu (2024), Pedallar Dönsün Çocuklar Gülsün! | 18 Mart İlkokulu (2024), Pedallar Dönsün, Çocuklar Gülsün! | İstanbul Beşiktaş Hüseyin Aycibin İlkokulu (2024), Zeliha Güneş adına Kumkale Ortaokulu’nda Kütüphanesi kurulması (2024), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencilerine bisikletli ulaşım hakkında bilgilendirme (2024), Pedallar Dönsün, Çocuklar Gülsün! | Ezine Gazi Ortaokulu (2025), Bisiklet Söyleşisi (2017), Pedalladıkça Güzelleş/tir (2017), Kentte Bisiklet Sergisi (2019), Bisiklet Atölyesi (2022/2024/2025), Bisikletli Ulaşım Haktır Açık Kürsü (2024), Çanakkale Gençlik Çalıştayı (2024), ÇOMÜ Kent Fest (2024), Volunfest (2024), Çanakkale’den Yardım Eli | Marmaris Orman Yangınları (2021), Çanakkale’den Yardım Eli | 6 Şubat Depremi (Hatay-Adıyaman) (2023), Çanakkale Bisiklet Platformu Çevre ve Orman Gönüllüleri, Çanakkale Bisiklet Platformu AFAD Gönüllüleri (2022), ÇABİP Halı Saha (2017/2018),
ÇABİP Sinema Kulübü (2018/2019/2020/2024), Yeryüzü Sofrası (2019/2023/2024), Kent Sohbetleri (2019), Boyama Atölyesi (2024), İngilizce Konuşma Kulübü (2025), Tavla/Satranç Turnuvası (2025), İki Teker Parti (2018), 2024 Parti (2024), ÇABİP Kamp Günlükleri (2018), ÇABİP Perşembe Günlükleri (2018), ÇABİP Pazar Günlükleri (2018), ÇABİP Fotoğraf Yarışması (2020), ÇABİP Rüzgâra Karşı Sohbetler (2020), ÇABİP Sele Üstü Sohbetler (2020), Çocuklar Doğada | Bisiklet Sohbetleri (2021), Rüzgârlı Kentin Hafızası |Kale’yi Pedallayanlar (2024), Bisikletimle Ankara | Belediyeler Gözünden Bisiklet, Çanakkale Bisiklet Platformu (2024) gibi ve ekleyemediğimiz onlarca tur ve faaliyet ile Türkiye’nin ve özellikle Çanakkale’nin en aktif sivil toplum kuruluşları arasında yer alıyoruz.
Çanakkale Bisiklet Platformu olarak projelendirdiğiniz, Çanakkale Belediyesi tarafından hayata geçirilecek olan Bisikletli Yaşam Parkı projeniz hakkında bilgi verir misiniz? Nasıl ortaya çıktı, neyi amaçlıyor ve ne zaman hayata geçecek?
Konunun ilk dönemlerine gidersek aslında uzun yıllardır bu konu hakkında ilgili kişilerle görüşmeler gerçekleştiriyorduk ancak nihai sonuca varamamıştık.
2024 Türkiye yerel seçimleri öncesinde siyaset üstü ilkemize de uygun olarak yaptığımız açık çağrı neticesinde projelerimizi ve adayların bisiklet ile ilgili projelerini dinlemek adına Çanakkale Belediyesi ve Kepez Belediye başkan adaylarıyla görüşmeler gerçekleştirdik. Şu an hali hazırda seçilmiş belediye başkanı Muharrem Erkek dee görüştüğümüz adaylar arasındaydı.
Belediye başkanımıza projelerimizden bahsettiğimizde en çok ilgisini çeken projelerimiz arasında Bisiklet Şefliği, Bisikletli Yaşam Parkı ve EuroVelo ağı dikkatini fazlasıyla çekmişti.
Bisikletli Yaşam Parkı kısa adıyla BİYAP aslında çok uzun süredir hayallerimizde olan, keşke bir yerimiz olsa dediğimiz, yıllar geçtikçe ve kapasitemizi güçlendirdikçe daha da anlam ve önem kazanan bir yaşam ve aktivite alanına dönüşen bir park alanı…
Çanakkale Belediyesi tarafından Barbaros Mahallesi Prof. Dr. Ümit Serdaroğlu Caddesi Akçansa Güzel Sanatlar Lisesi yanında bulunan 2700,17 m²’lik alanda düzenlemeleri yapılan Bisikletli Yaşam Parkı’nın proje alanı içerisinde ilk etapta 450 m²’lik bölüme 100 m uzunluğunda 4 şeritli bir bisiklet parkuru, 120 m²’lik bisiklet sürüşü eğitim alanı ile devamında birçok faaliyetin ve projenin fikir mutfağı olarak kullanılacak bisiklet evi, Eurovelo 11 rotasının vazgeçilmez duraklarından bir tanesi olacak.
BİYAP ve Bisiklet Evi’nde neler olacak?
Bisikletli Yaşam Parkı’nda;
• 100m uzunluğunda 4 şeritli bisiklet parkuru,
• 120m²’lik bisiklet sürüşü eğitim alanı,
• Bisiklet Evi,
• Bisiklet Kafe ve dinlenme alanı,
• Toplantı ve Atölye salonu
• Bisiklet Kütüphanesi ve ofisler yer alacak.
Bisikletli Yaşam Parkı’nda; Bisiklet Şefliği’nin sorumluluğunda, Çanakkale Bisiklet Platformu ve diğer yerel bisiklet gruplarının da işbirliğiyle bisiklet eğitim alanı ve parkurunda 7’den 70’e vatandaşlara temel seviye ve ileri seviye bisiklet eğitimleri gerçekleştirilecek.
Açık Hava Bisiklet Müzesi ile bisikletin tarihçesi öğrenilecek, konumu ve büyüklüğüyle yerel, ulusal ve uluslararası birçok proje ve organizasyona ev sahipliği yapılacak.
Yerli ve yabancı bisikletli seyyahların bir kültür elçisi olarak Çanakkale’yi daha iyi tanıyabileceği ve tanıtabileceği bisiklet evinde; konaklama, duş, çamaşır yıkama, yeme-içme ve dinlenme gibi aktivitelerini gerçekleştirebilecek, konaklama alanı dolu, olduğu durumlarda bahçedeki çadır alanında kamp kurabilecekler. Aynı zamanda bisiklet evinde bisiklet ile ilgili birçok dergi, kitap veya araştırma içeriği bulabileceğiniz mini bir kütüphane de yer alacak.
Bisiklet evi içerisinde yer alan Bisiklet Kafesi hem bisikletseverler, hem de eğitime gelmiş kişiler için önemli bir buluşma alanı olacak, bisiklet ile ilgili dönem dönem söyleşiler gerçekleştirilecek.
Dünya Bisiklet Günü, Avrupa Hareketlilik Haftası, NowWeMove, NowWeBike, OpenStreetsDay Açık Sokaklar Günü, Dünya Kışın Bisikletle İşe Gitme Günü vb. önemli hareketlilik günlerinde Kreş, anaokulu, ilköğretim, ortaöğretim ve üniversiteliler için eğitim, atölye ve şenlikler ile bisiklet kültürünün gelişmesi ve bisikletli ulaşımın yaygınlaşması sağlanacak.
Çanakkale Bisiklet Platformu tarafından önemli bir istasyon alanı olarak kullanılacak Bisikletli Yaşam Parkı; Perşembe akşam turları, Pazar günübirlik turlar, doğa yürüyüşleri ve birçok faaliyet için ortak buluşma noktası olacak.
Bisikletli Yaşam Parkı’nın, doğal afet durumlarında nasıl bir işlevi olacak?
Çanakkale Bisiklet Platformu gönüllülerinin birçoğu AFAD gönüllüsü, akredite ya da akredite olmayan sivil toplum kuruluşlarında ya da çalıştığı kurumlarda afet arama kurtarma ekiplerinde ya da Orman Yangınları Gönüllüsü kişilerden oluşuyor.
Çanakkale ili, Türkiye Deprem Tehlike Haritasına göre I. derece deprem bölgesi içerisinde yer almakta bu da gösteriyor ki depremi önleme dışında olası sorunlarda toplanma alanları da bizler için çok önem arz ediyor. Bisikletli Yaşam Parkı BİYAP alanı toplanma, çadır ve Bisiklet Eviyle birlikte de vatandaşların tuvalet ihtiyaçlarını, içerisinde bulunduracağı çay, kahve, su veya yemek yapma olanaklarıyla vatandaşlara hizmet verebilecek seviyede olmasını istiyoruz.
Depremden sağ kurtulmamız durumunda görevli bisikletli arkadaşlarımızın ihtiyaç oluşması durumunda İzmir depreminden de örnek aldığımız römorklarımızın arkasına sahada ihtiyaç olabilecek ve taşıyabileceğimiz malzemelerin transferini gerçekleştiriyor olmak.
Çanakkale yerelinde bisikletli ulaşımın iyileştirilmesi için yapılan çalışmalardan memnun musunuz? Bu konuda hangi eksikleri görüyorsunuz?
Şehirde her geçen gün bisikletli ulaşıma ilgi artıyor, bisiklet kültürü de gün geçtikçe daha iyi bir noktaya geliyor. Taleplerimizden birisi yerel gruplarla, yerel yönetimleri birleştirici ve projeler konusunda ilgili bir birim ya da müdürlüğün olmamasıydı. Bu sebep ile yukarıda da bahsettiğim üzere bir diğer projemiz olan Bisiklet Şefliği Çanakkale Belediyesi’nde yakın zaman içerisinde kurulmuş olacak.
Bisiklet Şefliği Çanakkale’nin sürdürülebilir ulaşım hedefi doğrultusunda bisiklet ağının kentiçi ulaşım sisteminin görünen bir bileşeni haline getirmek; toplu taşıma sistemi ile entegre olacak şekilde, konforlu, güvenli, her kesimden bisiklet sürücüsünün faydalanabildiği, kent genelinde aktivite merkezlerine, iş alanlarına, konut alanlarına, okullara ve rekreasyon alanlarına bağlantı sağlayacak şekilde devamlı bir bisiklet sistemi oluşturulması, sıfır karbon emisyonu ve çevre dostu bir ulaşım aracı olarak bisikletli ulaşımı yaygınlaştırmak, kentte var olan bisiklet kültürünü geliştirip potansiyel bisiklet kullanma eğilimindeki bireyleri teşvik ederek hem kent, hem sağlık ve hem de sosyalleşme açısından çözümler üreten bir birim olarak çalışacak.
Bu konuda da uzun yıllardır bisiklet konusunda faaliyet göstermem, hâli hazırda Çanakkale Belediyesi personeli olduğum içinde başkanımız tarafından Çanakkale Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü Bisiklet Şefliğinde görevlendirildim. Kendi adıma bir kez daha Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek’e çok teşekkür ediyorum.
Bisiklet şefliği, Bisikletli Yaşam Parkıyla birlikte şehirde çeşitli noktalara “Bisikletli İle Şeridi Paylaş” tabelalarımız gelecek, bisiklet yollarımız ile ilgili de çeşitli projeler mevcut bunların tamamını işbirliği esasıyla gerçekleştiriyoruz.
Diğer şehirlerdeki bisiklet kulüpleri ile iletişim ve etkileşim kuruyor musunuz? Özellikle çevre illerdeki bisiklet oluşumları ile başta bisikletli ulaşım ve afet durumlarında bisikletin kullanımı konularında temasta mısınız?
Bölgesel ve ülkemizin diğer bölgelerinden de temasta olduğumuz, iletişim kurduğumuz çok fazla bisiklet kulübü mevcut. Bisikletli ulaşım, proje ve turlar hakkında temaslar sağlıyor, bilgi ve deneyimlerimizi paylaşıyoruz. Ancak afet durumlarıyla ilgili bir temasımız olmadı.
Bisikletli ulaşım başta olmak üzere Türkiye’de bisiklet konusunda neler yapılması gerektiğini düşünüyorsunuz?
Bisikletli ulaşım konusunda bisiklet kulüpleri bireysel ya da toplu sürüşlerin dışında yerel yönetimler ile sıkılmadan, usanmadan, bıkmadan iletişimde kalmalı ve kapılarını aşındırmalılar diye düşünüyorum. Bisiklet turu dışında başka faaliyet alanlarının olması özellikle çevre, çocuk ve kadınlara yönelik faaliyetlerin önem arz ettiğini düşünüyorum. Şehirlerimizde doğru bisiklet politikalarının ve akademik yaklaşımların önemli olduğunu, belediyelerimizde bisiklet ile ilgili müdürlük, birim, kişi ya da kişilerin olması gerektiğini düşünüyor ve gözlemliyorum.
bisikletkulubu.com
