RÖPORTAJ | Sema Gür: “Süslü Kadınlar Bisiklet Turu sadece süslenilen ve bisiklete binilen bir tur değil”
İlk kez 2013’te İzmir’de “Dünya Otomobilsiz Kentler Günü” ne dikkat çekmek için 200 bisikletli kadının katılımı ile düzenlenen fakat daha sonra Türkiye sınırlarını aşıp bir dünya etkinliği haline gelen, günümüzde 200’den fazla şehirde 30 binden fazla kadının katıldığı bir bisiklet turuna dönüşen Süslü Kadınlar Bisiklet Turu ‘nun fikir annesi ve ilham perisi Sema Gür, Bisiklet Kulübü’ne konuştu.
Gür, Süslü Kadınlar Bisiklet Turu fikrinin nasıl ortaya çıktığından günümüze nasıl gelindiğine kadar pek çok konuda sorularımızı yanıtladı.
- Bize kısaca Süslü Kadınlar Bisiklet Turu’nun hikayesini anlatabilir misiniz? Nasıl başladı, nasıl büyüdü, nasıl bugünlere geldi?
Bu hikaye, bir kadının (Sema Gür), ona göre geç denebilecek bir yaşta, 38 yaşında bisiklete binmeyi öğrenmesi ve çevresindeki bisikletli dünyayı erkek egemen bulmasıyla başladı. Bisiklete binmeyi gözlerinde büyüten kadınlara cesaret verebileceğini düşündü.
Kadın arkadaşlarıyla yaptığı keyifli bir sohbet sırasında yarışmayı çok seven erkek arkadaşlarının turlarına alternatif bir tur yapma fikri ortaya çıktı. Çok hızlı gitmeyi hedef edinen profesyonel turculara alternatif; yavaş gitme fikri çok hoşlarına gitti 😉 Üstelik bir de saçlara, bisikletlere koca koca çiçekler takma hayalleri onları daha da keyiflendirdi.
Bu fikri, bir arkadaşlarının önerisiyle “Otomobilsiz Kentler Günü” ile birleştirmeye karar verdiler. Öyle ya, otomobillerin ele geçirdiği yollarda “Egzoz kokusu yerine parfüm kokusu” olsa fena mı olurdu? Bir de kocaman çiçekler kurdeleler takmış şık kadınlar gülümseyerek bisiklete binecek…
Bu fikri Facebook’ta etkinlik olarak duyurdular. “Belki 5-10 kişi gelir” dediler, Eylül 2013’ün 3.Pazar günü İzmir Konak Saat Kulesi’ne gittiler ve çok şaşırtıcı bir şey oldu. Yaklaşık 200 bisikletli kadın onları bekliyordu. Kuyuya bir taş atmışlardı, hala çıkaramıyorlar!…
“Tur sırasında izleyenlere el sallayıp, tebessüm etmek olmazsa olmazlarından. ‘Gülümseyen eylem’ diyebiliriz.”
Etkinlik tamamen gönüllü kadınlar tarafından organize ediliyor. Kadınlar tura bireysel seçimlerini kullanarak tek tip olmayan şıklıklarıyla ve süslendikleri bisikletleriyle geliyor. Herhangi bir kuruluş, siyasi grup veya bisiklet grubu simgesi taşınmamasına özen gösteriliyor. Tur sırasında izleyenlere el sallayıp, tebessüm etmek olmazsa olmazlarından. “Gülümseyen eylem” diyebiliriz. Katılım için kayıt şartı ve para istenmiyor.
“Süslü Kadınlar Bisiklet Turu ilk kez 2013’te 200 kişiyle düzenlendi, şimdi binler pedal çeviriyor”
İlk tur 22 Eylül 2013 günü İzmir sokaklarında yaklaşık 200 kadın bisikletçi ile gerçekleştirildi. Şimdi ise binlerin pedal çevirdiği bir etkinliğe dönüştü. Büyüme planıyla başlanmasa da zaman içerisinde sosyal medyada paylaşılan fotoğraflarla, ana akım medyanın ilgisiyle Türkiye’ deki farklı şehirlerdeki bisiklete binen kadınların ilgisini çekti.
“Süslü Kadınlar Bisiklet Turu’na Türkiye’de ve dünyada 200 farklı şehirde 30 binden fazla kişi katılıyor”
- Bu yıl Süslü Kadınlar Bisiklet Turu kaç ülkede ve şehirde gerçekleşecek?
Her yıl çoğalan şehir temsilcileriyle tur 2023 yılında, Türkiye ve dünyada yaklaşık 200 şehirde 30 bin üzerinde kadının katıldığı bir hale büründü. Turun dünyaya yayılmasındaki en büyük pay da Pınar Pinzuti’ye aittir.
“Daha çok kadının bisiklete binmesi” isteği ve motivasyonu ile birçok şehirdeki SKBT temsilcileri, turdan önce kadınlara bisiklete binmeyi öğretmeye başladılar veya bu konuda kadınları cesaretlendirdiler. Türkiye ve dünyada her yıl yüzlerce kadın, bu tura katılmak için bisiklete binmeyi öğrendikleri geri bildirimini veriyorlar.
“Amacımız ‘Elbiseyle ve topuklu ayakkabı ile bisiklete binilebiliyorsa, rahatlıkla günlük kıyafetle de binilebilir’ duygusu yaratmak”
- Bu bisiklet turu ile vermek istediğiniz mesaj nedir?
Süslü Kadınlar Bisiklet Turu, bisikletin günlük hayatın bir parçası olduğunu, çok uzak olmayan mesafelerde bisiklete binmek için çok profesyonel bir ekipman gerekmediğini, dolayısıyla ulaşım için pratik ve kolay bir araç olduğunu da kanıtlamayı hedefliyor. “Elbiseyle ve topuklu ayakkabı ile binilebiliyorsa, rahatlıkla günlük kıyafetle de binilebilir” duygusu yaratmak, bisikleti ulaşım aracı olarak kullanmaya teşvik etmek, iklim krizinin artık görünür hale geldiği dünyamıza çevreci bir katkı sağlamak temel amaçlarından birisidir. Ayrıca kadınların bisiklet kullanımını teşvik eden, kadınların güçlenmesine, toplumda görünür olmalarına katkı sağlayan bir etkinliktir.
“Kentlerin hala “Otomobil egemen” kültürü devam ediyor. Bu egemenliğin yerini bisikletlerin alması gerekiyor”
- Sizce Türkiye, sizin bu turu başlattığınız zamana göre kadın özgürlüğü ve bisiklet kültürü açısından nasıl bir durumda?
Her yıl çok farklı şehirlerden Süslü Kadınlar Bisiklet Turu’na katılabilmek için bisiklet öğrenen kadınların geri dönütlerini alıyoruz. Şehirlerde daha çok kadının ulaşım veya spor amaçlı bisiklete bindiğini görüyoruz. Günlük kıyafetiyle, ulaşım amaçlı bisiklete binen kadınların daha da artması için daha güvenli bisiklet yollarına ihtiyaç var. Ancak sürekli gelen bisikletli ölüm haberleri bizleri çok üzüyor. Kentlerin hala “Otomobil egemen” kültürü devam ediyor. Bu egemenliğin yerini bisikletlerin alması gerekiyor. Her gün en az bir kadının öldürüldüğü bir ülkede yaşıyoruz. Kadın özgürlüğü kavramının da içinin boşaltıldığı görüşündeyim. Kadının kamusal alanda, üretimin içinde etken ve görünür olması gerekiyor. Bunun için çalışmaya devam edeceğiz.
“Bu tur sadece süslenilen ve yılda bir kez bisiklete binilen bir tur değil”
- Tura katılacak kadınlara neler söylemek istersiniz?
Bu tur sadece süslenilen ve yılda bir kez bisiklete binilen bir tur değildir. Bu turun misyonunu iyi okumak gerekir. O yüzden bize sadece “Ay şekerim bir yerden bisiklet bulalım kafamıza çiçek takıp gidelim” mantığıyla yaklaşmanız haksızlık olur. Eğer bu ülkedeki eril zihniyetten, kadınların yaşadıkları olumsuzluklardan, otomobil teröründen, bisikletli ölümlerinden, bisiklet yollarının bozukluğundan, azlığından, her ay en az 1-2 bisikletlinin ölümünden, iklim krizinden, egzoz gazından rahatsızsan turumuza bekleriz…
- Bu turun geleceğine dair hayalleriniz, hedefleriniz neler?
Tek hayalimiz bu ülkede tüm kadınların gönül rahatlığıyla bisikletli kültürün içinde ve bisikletin üzerinde olmalarıdır.
